Tekstovi i poezija

Lazar Merković (1926-2016) Sabrana djela „Sam pod zvijezdama“ U Staroj čitaonici Gradske biblioteke Subotica prisustvovali smo predstavljanju knjige „Sam pod zvijezdama – sabrana djela“ Lazara Merkovića , objavljene povodom stogodišnjice rođenja ovog značajnog subotičkog književnika, publiciste i prevodioca. Knjigu je objavio Zavod za kulturu vojvođanskih Hrvata, a priredili su je Mirko Kopunović i Zlatko Romić . Urednica izdanja i autorka bibliografije je Katarina Čeliković . Obimno izdanje od oko 560 stranica na jednom mestu sabira i iznova vrednuje važan deo Merkovićevog književnog opusa. Knjiga je podeljena u četiri celine: „U krugu svjetlosti - poezija“ , „Romani“ , „Bibliografija djela Lazara Merkovića“ i „Životopis Lazara Merkovića“ . Posebnu vrednost predstavlja pesnički deo sa ukupno 146 pesama, među kojima su i tekstovi pronađeni u starijoj periodici i publikacijama, kao i dva Merkovićeva romana: „U ime pravde“ i „Put dug pet života“ . Književno veče moderirala je Ksenija ...

  Dan grada Subotice: Elibertacija i oslobođenje Subotica 1. septembar obeležava kao Dan grada, u znak sećanja na svečano uvođenje privilegije iz 1779. godine, kojom je dobila status slobodnog kraljevskog grada. Nekadašnje središnje mesto u javnom kalendaru pripadalo je 10. oktobru, danu oslobođenja od fašističke okupacije 1944. godine. Promena težišta sa oktobra na septembar može se posmatrati kao sažeta istorija ideološkog preobražaja društva: od socijalističkog narativa o revoluciji, borbi i žrtvi, ka građanskom narativu o pravnom statusu, samoupravi i srednjoevropskom nasleđu. Naizgled, reč je samo o izboru između dva datuma. U stvari, pred nama su dva različita odgovora na mnogo dublje pitanje: odakle potiče sloboda jednog grada? Deseti oktobar 1944. pripada istoriji rata. Toga dana Suboticu su, u sadejstvu, oslobodile jedinice Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije i Crvene armije. U završnim borbama kod železničke stanice smrtno je ranjen komandant Subotičkog partizansko...

Završеn је književni konkurs Nove Rukoveti za nagradu „Dragan Rokvić“, raspisan na temu „Šta je ozbiljno stvaralaštvo?“. Na konkurs su pristigla ukupno 92 autorska rada iz Srbije i regiona. Nakon prve selekcije u širi izbor ušla su 44 rukopisa, dok je dodatnom selekcijom za uži izbor odabrano 18 radova. O konačnom plasmanu odlučivao je žiri u sastavu: Sanja Vujačić, prof. srpskog jezika i književnosti, Gordana Damjanović, prof. srpskog jezika i književnosti, i pisac Borivoj Vujić, urednik Nove Rukoveti. Nagrađeni radovi Eseji: Prva nagrada: Jadranka Milenković – „Bratstvo nad prazninom“ Druga nagrada: Razumenka Marković – „Od otkrića vatre do opekotina aparthejda: Književni dijalog Dobrila Nenadića i Džona Maksvela Kucija“ Treća nagrada: Danijela Veljković – „Stvaralaštvo na razmeđi dijalekta i književnog standarda“ Pohvalnice: Milena Stanojević – „Migriranje u dubinu, u visinu“ Aleksandra Đorđević – „Poreklo dubine“ Kratke priče: Prva nagrada: Jovan Simić – „Granice“ Druga nagrada...

Nauka u filmu  " Međuzvezdani"  Živimo u svetu koji nam deluje potpuno prirodno, opipljivo i logično. Svakog dana se krećemo kroz tri dimenzije prostora. Idemo levo ili desno, napred ili nazad, penjemo se gore ili silazimo dole, dok nas vreme neumoljivo gura napred. Za naš mozak, to je cela stvarnost. Ali šta ako je sve što vidimo, od zrna peska do najudaljenijih galaksija, zapravo samo senka nečeg mnogo većeg? Šta ako je naš trodimenzionalni univerzum samo jedan tanak list papira koji pluta u prostranoj, višedimenzionalnoj sobi koju fizika naziva hiperprostor? Ova revolucionarna ideja, poznata je kao teorija o svetovima na branama (Braneworlds) .   Prema teoriji struna, sve čestice u svemiru su zapravo sićušne niti koje vibriraju. Čestice koje grade nas, naše kuće i svetlost kojom vidimo, imaju otvorene krajeve. Ti krajevi su čvrsto zalepljeni za naš trodimenzionalni svet (našu „branu“). Mi smo, slikovito rečeno, dvodimenzionalni crteži na onom listu papira sa počet...

Nedavno nas je napustio Nikola Bertolino (1931–2026), jedan od naših najznačajnijih književnih prevodilaca i esejista. Tokom više od šest decenija rada ostavio je neizbrisiv trag u domaćoj kulturi prevodeći neka od najvažnijih dela francuske i ruske književnosti – od Viktora Igoa, Bodlera, Remboa i Apolinera do Ljermontova, Puškina, Jesenjina i Pasternaka. Bio je dugogodišnji urednik u izdavačkim kućama BIGZ i Nolit, saradnik Filološkog fakulteta u Beogradu, ali pre svega čovek koji je prevođenje smatrao stvaralačkim činom ravnopravnim književnom pisanju. Njegovi eseji o poeziji i prevođenju svedoče o dubokom uverenju da je prevodilac istovremeno i stvaralac koji pokušava da u novi jezik preseli celokupno umetničko iskustvo pesme. U znak sećanja na Nikolu Bertolina donosimo odlomak iz njegovog teksta „Prevodljivost poezije“ , u kojem iz ličnog iskustva govori o izazovima, sumnjama i radosti prevođenja stihova, jednog od najtežih i najlepših književnih poduhvata. PREVODLJIVOST POEZIJE O...

  Ovog leta, svedoci smo vremenskih prilika koje prevazilaze uobičajene julske i avgustovske žege. Dugotrajni toplotni talasi više nisu izuzetak i postaju redovno pravilo. Dok se temperatura iz dana u dan penje i do 39 stepeni, grad usporava ritam, a građani se prilagođavaju uslovima koji su do pre nekoliko decenija bili gotovo nezamislivi. Moje interesovanje za meteorologiju počelo je još u ranoj mladosti. Od 1980. do 1997. godine, svakodnevno sam kao meteorolog amater beležio temperaturu vazduha, količinu padavina i druge meteorološke podatke. Te sveske i danas čuvam kao malu ličnu arhivu vremena. Listajući ih ovih dana, dok napolju traje još jedan toplotni talas, ne mogu da ne primetim koliko se klima promenila. Tokom tih sedamnaest leta maksimalna temperatura od 34 stepena Celzijusa bila je prava retkost. Takve vrednosti pojavljivale su se svega nekoliko puta za čitav period koji sam beležio. Danas je situacija gotovo obrnuta. Temperature od 34 stepena postale su uobičajene, do...